"fico" (En toda a entrada)

Converter unha substancia graxa en xabón.

Descompoñer un éster, por calquera procedemento de hidrólise alcalina, para formar un ácido e un alcohol.

Relativo ou pertencente aos sasánidas.

Membro dunha dinastía persa, orixinaria de Fārs, que substituíu á dos arsácidas no Imperio Persa desde o 224 ata o 651. Ardašĩr, fillo dun sacerdote de Persépolis, foi proclamado rei en Ctesifonte e en 226 era xa señor de todo o imperio, que centralizou, fundamentado no mazdeísmo e unificou o persa medio, que converteu en lingua oficial. O seu fillo Sapor I (242-272) estendeu o seu poder sobre Armenia e Mesopotamia e, en loita contra os romanos, venceu e fixo prisioneiro ao Emperador Valeriano (260). A crise interna que seguiu á súa morte facilitou unha expedición romana ata a mesma Ctesifonte e o restablecemento de Tirídates no trono de Armenia. Sapor II (310-379) reconquistou Ctesifonte e restableceu o seu poder sobre Armenia e, finalmente, venceu a Xián o Apóstata, que morreu na batalla (363). As loitas de Cosroes I de Persia contra Xustiniano ensancharon o dominio persa ata a Antioquía de Siria e as conquistas de Siria, Palestina, Asia Menor e Exipto, baixo Cosroes...

Arte desenvolvida durante o reinado da dinastía sasánida. Iniciada con Ardashĩr I (226-242), esforzouse por retomar a antiga monumentalidade dos aqueménidas e desenvolveu novas técnicas introducidas na construción de arcos e voltas. Destacan a cúpula do palacio de Ardashĩr en Fĩrũzãbãd, os palacios de Dãmghãn, Baz-e e Kuh-e Khwadje, así como os de Djerre, Kãzerũn, Yazdikhwadt, Sarvestan, Kal-e Dukhatar e Qaṣr-e Shĩrĩn. En escultura, destacan os baixorrelevos de Naqsh-e-Radjab e Naqsh-e-Rostam. Ao remate da época sasánida (s VII) atopouse unha gran profusión de vitorias aladas, de forte reminiscencia romana. Dentro do espírito clásico destaca o cabalo de Shāpūr. Destacan tamén as artes téxtiles, cuxos temas decorativos pasaron á arte románica.

1. Corpo celeste que xira ao redor doutro, especialmente dun planeta, e que xeralmente é moito máis pequeno ca este. Os planetas máis grandes son tamén os que teñen máis satélites: Xúpiter ten 16, Saturno 18 e Urano 15. Algúns dos planetas de menor tamaño non teñen satélites, como o caso de Venus e Mercurio, ou ben son acompañados de astros que non poden ser considerados como verdadeiros satélites, como é o caso da Terra coa Lúa, que se pode considerar un sistema de dous planetas, ou o de Marte, con Fobos e Deimos de moi pequeno tamaño. Os satélites poden ser clasificados en dous grandes grupos: os regulares e os irregulares. Ao primeiro tipo pertencen os satélites que se moven ao redor do seu planeta en sentido directo -de O a L- seguindo órbitas case circulares, que están pouco inclinadas respecto ao ecuador do planeta. Ademais, comprobouse que a súa rotación ten lugar en sentido directo e que o período de rotación coincide co período de translación do satélite na súa órbita...

2. satélite artificial

   Aparato que describe unha órbita ao redor dun planeta ou dun satélite. O lanzamento, que consiste en levar o aparato ata unha certa altitude, xeralmente fóra da atmosfera terrestre, conséguese grazas a un foguete lanzador ou ben unha lanzadeira espacial que fornece ao satélite da velocidade axeitada para que percorra unha órbita estable. Realmente, a órbita en que a coloca non é xeralmente a órbita final senón unha órbita de transferencia, a partir da que o sistema é impelido cara á órbita definitiva. Xeralmente é desde o apoxeo da órbita de transferencia que o satélite pasa á órbita final ao accionar o motor de apoxeo. Pódese poñer un satélite en diversos tipos de órbitas: nunha órbita baixa (8 1.000 km de altitude) que se emprega para a observación da Terra; nunha órbita polar que ten unha inclinación de 90°; nunha órbita case-polar que ten unha inclinación que é case unha órbita polar; ou nunha órbita xeosincrónica que é aquela en que o satélite ten un período de rotación ao redor da...

1. Que acompaña ou depende doutra persoa ou cousa.

2. Aplícase á persoa que depende doutra.

3. Aplícase ao país ou estado que depende política ou economicamente doutro.

4. Aplícase á poboación que está próxima a outra, máis importante, da que depende.

5. Aplícase ao órgano que segue un traxecto xunto con outro, como as veas ou os nervios que seguen o traxecto dunha arteria.

6. Aplícase ás lesións secundarias próximas a unha lesión primitiva.

...

Acción e efecto de secar.

Situación climatolóxica anormal dun clima que consiste na escaseza de chuvia, humidade ou auga freática, producindo un desequilibrio hidrolóxico. Maniféstase en función do tempo, e distínguese da aridez, concepto aplicado a un espazo xeográfico. Encontramos os distintos tipos de seca: a seca meteorolóxica, que afecta aos niveis de precipitación; a seca hidrolóxica, que afecta aos niveis de auga nos encoros; e a seca agrícola que afecta á disponibilidade de auga para os cultivos.

Oscilación periódica do nivel dun lago ou mar nun entrante da costa, golfo ou baía. Provocada pola diferenza de presión atmosférica entre dous sectores dunha masa de auga estacionaria ou pola acción dos ventos.

Parte dun areal que queda descuberta na marea baixa.

Temática da literatura brasileira baseada no período en que a ausencia e carencia de chuvia ten como consecuencia graves problemas socioeconómicos, que provocaron fortes migracións na zona brasileira do sertão. Este problema reflectiuse na literatura brasileira polos escritores neorrealistas incluídos no ciclo do sertão.

1. Función ou proceso fisiolóxico en virtude do que algúns tecidos ou órganos producen substancias cuns elementos que son tomados do sangue mediante unha selección química; o novo produto é segregado ao sangue ou á linfa (secreción interna) ou ben ao exterior ou a un órgano oco do corpo (secreción externa).

2. Produto segregado.

1. Elaboración dun produto específico pola actividade dunha glándula.

2. Produto do metabolismo dos vexetais, producido espontaneamente ou como consecuencia de determinados estímulos, que posteriormente é utilizado en procesos vitais e que pode quedar dentro da célula que o produciu ou fóra dela e ata fóra do vexetal.

Material procedente de disolucións que se depositaron por infiltración nas cavidades das rochas.

1. Superficie limitada por un arco dunha curva e dúas rectas.

2. sector circular

   Parte do círculo limitada por dous raios e o arco comprendido entre os seus extremos. A súa superficie S pode ser calculada a partir da lonxitude l do arco e da lonxitude r dos raios, mediante a fórmula S = (1/2) lr.

3. sector esférico

   Parte do espazo limitada pola rotación dun sector circular dun círculo ao redor de calquera diámetro deste círculo. Se S é a superficie da parte de esfera que o limita e r é o raio, o volume do sector vale V = (1/3) Sr.

Parte diferenciada dun todo, como pode ser unha colectividade humana ou un lugar.

División fitoxeográfica inferior á provincia.

Parte dunha pista dun disco, de capacidade xeralmente prefixada, variable segundo o tipo de disco.

Cada unha das partes ou zonas interconectadas en que pode estar dividida unha rede de distribución de enerxía eléctrica.

Cada un dos tramos de vía protexidos por un sistema de bloqueo.

1. ...

Sucesión ordenada.

Sucesión de planos e escenas dunha película nos que se desenvolve unha acción concreta dentro dun mesmo marco espazo-temporal.

1. Sucesión de feitos xeolóxicos, de procesos ou de rochas sedimentarias segundo unha orde cronolóxica, que ofrece a posición relativa e a idade dentro da historia xeolóxica.

2. Sucesión de termos sedimentarios diferentes que se encadean e se superpoñen sen ningunha interrupción, de maneira que van asociados por unha característica determinada.

Orde primaria de execución dun conxunto de instrucións ou sentenzas dun programa.

Reprodución dun motivo melódico ou rítmico en distintos graos da escala.

Texto litúrxico que se recita na misa despois do gradual.

Orde sintáctica das palabras na frase. Denomínase secuencia progresiva a orde lóxica dos elementos da frase: suxeito + verbo + complementos (directo + indirecto + circunstancial); e secuencia regresiva, a orde alterada dos elementos da frase, relativamente á súa orde lóxica, por anticipación dalgúns deles respecto a outro.

sucesión.

...

Estudo científico dos sedimentos e dos seus procesos de formación. Analiza os tipos de concas e os ambientes sedimentarios, as estruturas sedimentarias como un expoñente da dinámica sedimentaria e das paleocorrentes, os axentes de transporte e a orixe dos sedimentos alóctonos, ademais dos sedimentos neoformados ou transformados dentro da conca, dos climas e dos solos, e a meteoroloxía dos ambientes sedimentarios.

Rama da estratigrafía que estuda a xénese e as características dos sedimentos que se depositan no momento actual, como tamén os ambientes sedimentarios e a xeometría das concas, para establecer os modelos sedimentarios apropiados e particulares de cada unha.

Relativo ou pertencente á significación das palabras.

Área cuberta, dentro do dominio da significación, por unha palabra ou un grupo de palabras dunha lingua.

Modificación da significación dunha palabra por desprazamento da relación entre significante, significado e referente por causas diversas (históricas, lingüísticas, sociais, psicolóxicas). Recibe o nome de contracción cando hai unha transición dun significado xeral a un específico; o de expansión cando hai un tránsito dun significado específico a un xeral; e o de translación cando os dous significados se ven implicados por unha relación de veciñanza entre os designados.