"Fernán" (Contén)

PERSOEIRO

Militar e estatista. Comandante Xeral e Intendente de Nova Galicia (1799). Nomeado Vicerrei do Perú no 1804, exerceu esa función dende o ano 1806. Malia as reformas que promoveu, os movementos independentistas non detiveron o seu avance e reprimiunos coas armas (1810-1816).

PERSOEIRO

Actor, autor e director teatral que iniciou a súa andaina na Escola Dramática Galega en Vigo para despois pasar á compañía Ítaca e, en 1988, ao colectivo Avento. Con este último actúa nos espectáculos Imos botar, imos K Gar (1988) e Para ti, Shakespeare (1990). Dirixiu Rín, rín (1992) e Quen matou a Mari Lauri? (1996) textos da súa autoría. Outros espéctaculos que dirixiu son Monstros (2006), Humano.The game (2010), Fantasticks (musical, 2012), O Mago de Oz (musical infantil, 2015), Como sobrevivir a unha apocalipse zombi (de Ben Muir, 2016) e BU21 (de Stuart Slade, 2017).

PERSOEIRO

Político. Entre 1968-1970 formou parte de Acción Católica. Cos gobernos da UCD foi Ministro de Agricultura e Vicepresidente Económico durante o mandato de Adolfo Suárez (1976-1979). Conservou a súa acta de deputado ata 1982.

GALICIA

Catedrático de Arqueoloxía na Universidade de Santiago de Compostela, membro da sección de Arqueoloxía e Prehistoria do Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento e correspondente da Real Academia Galega.
Os seus traballos centráronse na arqueoloxía romana, no que salientaron as investigacións sobre mosaicos, esculturas, epigrafía e numismática. Rematou o corpus de mosaicos romanos dos conventos lucense e bracarense e os fascículos correspondentes a Galicia do Corpus Signorum Imperii Romani (Corpus das inscricións do Imperio Romano) e da Tabula Imperii Romani (Táboas do Imperio Romano).

GALICIA

Doutora en Filosofía e Letras pola Universidade de Valladolid en 1973. Desenvolveu diversos traballos de investigación arqueolóxica aproveitando a súa experiencia en escavacións e os diferentes cargos como directora do Museo Arqueolóxico de Valladolid e do Museo das Peregrinacións de Santiago. Dende 1983 actúa como directora dos Museos Estatais. O seu labor está orientado cara ao tratamento, á investigación e á exposición dos fondos arqueolóxicos. Publicou numerosos traballos entre os que destacan: Esculturas militares romanas de España y Portugal I. Las esculturas thoracatas (1975); Algunhas cuestións sobre os asentamentos na Galicia Baixorromana (1983) e Financiación y patrocinio del Patrimonio histórico (1998).

PERSOEIRO

Gobernador e Xustiza Maior do Reino de Galicia (1480-1486). O seu nomeamento, que se insire no proceso que a documentación denomina “doma e castración do Reino de Galicia” -ordenada polos Reis Católicos conforme á súa política centralista-, outorgáballe amplos poderes gobernativos e xudiciais, tanto no civil como no criminal. Fernando de Acuña chegou a Galicia acompañado polo licenciado e corrixidor García López de Chinchilla e un corpo de cabalería ao mando do capitán Mudarra. Ao chegaren a Santiago reclamaron de Alonso de Fonseca as fortificacións da Catedral; diante da negativa do Arcebispo, convocaron aos condes de Altamira e de Camiña e ao Mariscal Sueiro Gómez de Soutomaior, de xeito que non tivo máis remedio que ceder. Así mesmo, apoiándose na Santa Irmandade, constituída a comezos de 1480 en Galicia, mandou derrubar 46 fortalezas; apresurou o proceso de adaptación de mercés do que saíron moi afectados Pedro Álvarez Osorio, Álvarez de Soutomaior, Gómez Pérez de Mariñas, etc; procedeu...

PERSOEIRO

Trobador da escola galego-portuguesa que desenvolveu a súa actividade poética na segunda metade do século XIII. Xa ninguén acepta a súa identificación co tamén trobador Afonso Fernandez Cubel, pois investigacións máis recentes ven nel a un nobre sevillano pertencente á familia dos Cebollilla; máis concretamente sería fillo de Hernán Cebollilla. Acompañou a Afonso Perez de Guzmán no último cuarto do s XIII no seu exilio africano. Frecuentou as Cortes de Afonso X e a do seu fillo Sancho IV, onde contactou con trobadores como Gonçal’ Eanes do Vinhal, Airas Nunez, Pai Gomez Charinho, entre outros. O da Biblioteca Nacional e o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana transmitiron baixo o seu nome dúas cantigas de amor, “Senhor fremosa, des quando vus vy” (na que se emprega o esquema métrico-rimático abbaacca, un dos máis practicados polos trobadores galego-portugueses) e “Muy gram sabor avedes, mha senhor”. Ademais, o Cancioneiro da Biblioteca Nacional atribúelle...

PERSOEIRO

Trobador, talvez de orixe portuguesa. Desenvolveu a súa actividade poético-musical a finais do século XIII ou nos primeiros anos da seguinte centuria, posiblemente nos círculos da Corte de Don Dinís. Aínda que unha parte da crítica especializada defendeu a súa identificación co nobre sevillano Afonso Fernandez Cebolhilha, a investigación actual considera, sen embargo, que se trata de dous autores diferentes. De condición cabaleiro, segundo indica a rúbrica atributiva “Afonso Fernandez Cubel caualeyro” que acompaña a súa cantiga nos manuscritos, o trobador posiblemente pertenceu a unha liñaxe de cabaleiros que, con este apelido, se asentaba no val do río Lima, no Alto Minho portugués. Os apógrafos italianos, o Cancioneiro da Biblioteca Nacional, e o Cancioneiro da Biblioteca Vaticana, só nos enviaron unha composición de Afonso Fernandez Cubel: unha cantiga de escarnio e maldicir, “De como mi ora con el-Rei aveo”. O texto, que tamén foi recollido na copia tardía do códice...

GALICIA

Catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Valladolid. É autor de La prensa vallisoletana durante el siglo XIX: 1808-1894 (1977); coordinou diferentes obras colectivas, entre as que cómpre salientar, Historia del Mundo Contemporáneo (1981), Valladolid en el siglo XIX (1985), Historia de Castilla y León. Liberalismo y caciquismo (s XIX) (1986), Castilla y León: Geografía. Historia. Arte. Lengua. Literatura. Cultura. Tradiciones (1987); participou en numerosos congresos, tanto de temática galega -“Rosalía e Castela/Castela e Rosalía” (1986), “El pensamiento de Castelao por contraste” (1986)- como de política europea actual. É director da Revista de Investigaciones Históricas e membro da Real Academia de la Historia, da Fundación Internacional Rei Alfonso Enriques, do Centro de Estudios Históricos de la Masonería Española e do Instituto Universitario Ortega y Gasset. Así mesmo, é vogal da Sección Española...

PERSOEIRO

Avogado e escritor. Licenciado en Dereito pola Universidade de Santiago. Foi inspector técnico-fiscal do Estado en Vigo. Tamén foi presidente do Real Club Naútico de Vigo, vicepresidente do Cine-Club Vigo e delegado do Estado na Zona Franca. Obtivo a Medalla de Ouro da Cidade de Vigo o 27 de marzo do 1987. Publicou as novelas Iris y el viento (1954) e La boca tapada con agua (1956). Ademais destas dúas obras coas que chegaría a finalista do premio Fastenrath da Real Academia Española na súa edición do 1958, escribiu moitos traballos e deu numerosas conferencias sobre temas literarios, cinematográficos e fiscais.

PERSOEIRO

Piloto de Fórmula 1. Comezou pilotando karts aos tres anos, e ese mesmo ano gañou a súa primeira carreira. Aos oito anos (1988) acadou o trunfo na súa primeira competición oficial, o Campionato infantil de karts de Asturias, que volveu gañar ao ano seguinte, xunto co de Galicia. En 1991 gaña os de Asturias e País Vasco en categoría cadetes, e en 1993, 1994 e 1996 o de España categoría junior. No 1998 gaña o campionato de España, o París-Bercy, o campionato Industria de Italia e o Open Ford. En 1999 entra na Fórmula Nissan, no que gaña o campionato Euro Open Movistar. Daí pasou á Fórmula 3000, chegando a quedar cuarto na clasificación xeral dese ano. No 2001 debutou na Fórmula 1 coa escudería Renault, aínda que cedido a Minardi. No 2002 volveu a Renault, e no 2003 acadou a primeira victoria no Gran Premio de Malasia, á que se unen ese mesmo ano o de Hungría e o de Italia. No 2005, tras o GP de Brasil, acada o título de Campión mundial de Fórmula 1. Ese mesmo ano recibe o Premio Príncipe...

PERSOEIRO

Filólogo, historiador, crítico literario e poeta. Discípulo de Menéndez Pidal. Desde 1948 foi membro da Real Academia Española e desde 1968-1982 o seu Presidente. Distinguiuse como un brillante e orixinal cultivador da estilística moderna. Cómpre salientar os estudios e ensaios Poesía Española, Ensayo de métodos y límites estilísticos (1950) e Primavera temprana de la literatura europea (1960) e especialmente os dedicados a Góngora. Exerce polos seus estudios e investigacións unha notable influencia na cultura hispánica. A súa obra máis importante é Hijos de la ira (1944) e en 1978 recibiu o premio Cervantes. Con respecto á lingüística galega publicou: “Junio” y “Julio” entre Galicia y Asturias (1945), El saúco entre Galicia y Asturias (1946); Enxebre (1947), Gallego “bordelo”, “abordelar” (sobre el par de encuarte en el noroeste de la península) (1950), Del occidente de la peninsula ibérica,1Port. “estiar”, 2Gall. Ast.“bedro” estivada...

PERSOEIRO

Pintora. Representa nos seus cadros escenas e tipos populares cargados cunha mirada amable. Exhibe desde mediados dos anos setenta e tamén traballa como ilustradora de libros (Apuntes para una historia). Dirixe a Agrupación Arco Iris de   pintores   mozos da Guarda.

GALICIA

Presidente e fundador do grupo empresarial galego JEALSA RIANXEIRA. Primeiro fillo dunha familia de catro irmáns. Aos 13 anos, os seus pais, que poseían unha pequena tenda de ultramarinos, envíano a estudiar a Vilagarcía de Arousa. Coa formación adquirida, ingresa na sucursal do Banco Hijos de Olimpio Pérez na cidade arousana. Con 18, abandona o seu emprego e retorna a Boiro para facerse cargo dunha pequena tenda familiar de tecidos e paquetería. En 1954, con tan só 25 anos, compra una máquina tricotosa manual, e crea a súa primeira empresa: JEALFER. En 1969, inaugura unha moderna fábrica de punto, en Vimieiro - Boiro, unha das poucas industrias textiles que sobreviven actualmente en Galicia. En 1957, casa con Purificación Escurís Batalla, membro dunha histórica estirpe conserveira galega, coa que terá cinco fillos. En 1958, aluga unha pequeña fábrica de conservas en Vilaxoán (Pontevedra), xerme da actual JEALSA, primeira empresa do sector de Europa e segunda do mundo, e propietaria da...

GALICIA

Pintor coñecido sobre todo como acuarelista, e sen dúbida un dos artistas españois máis recoñecidos neste campo. Inicia os seus estudios de arquitectura en 1946 na escola de Arquitectura de Madrid, carreira que abandona ao pouco tempo para dedicarse á pintura, volvendo á súa vila natal. De feito, ao ano de deixar os seus estudios realiza a súa primeira exposición como artista en Vigo e Pontevedra simultaneamente. Nestes anos, xunto con xente como Cuña Novás, forma parte dun grupo que edita a colección clandestina de poesía Benito Soto, na que Rafael Alonso realizaba o deseño das súas portadas. En 1952 produciuse un feito clave na carreira artística do pintor ao ser pensionado durante dous anos en París. O encontro coas novas tendencias pitóricas que se desenvolveron e se están a desenvolver na cidade da luz van marcalo profundamente. En París, Rafael Alonso empápase de todo o postimpresionismo, pero tamén do fauvismo, así como dunha refinada técnica que segue moito a Duby, para logo reinterpretar...

GALICIA

Compositor. Estudiou no Real Conservatorio de Música de Madrid. Profesor de Historia da Música, Historia da Arte, Estética Musical e Acústica no Conservatorio Profesional de Música de Madrid (1987-1988). Como compositor estreou as obras Monodias mélicas, para viola e piano (1993); El sueño de una noche de verano, obra para orquestra (1996); Suite para piano (1996) e a musicalización do conto infantil Os paxaros cantores (1997). Outras obras da súa autoría son La leyenda de Azalequia y Nirostán, para piano (1981); Tres canciones sobre poemas de F.G. Lorca y una canción popular, para soprano e piano (1985); Nocturnos para once instrumentos (1987); Danza báquica y sentimental, para piano (1991); El cuerpo y el alma, para barítono e piano (1993); Sinfonietta en fa, para orquestra (1998). Pertence á Asociación Galega de Compositores dende 1992.

GALICIA

Profesor de Filoloxía inglesa na Universidade de Santiago de Compostela. Na súa Tese de Doutoramento, lida en 1974, investigou as Relaciones atlánticas prehistóricas entre Galicia y las Islas Británicas y medios de navegación baseándose principalmente no estudo do petroglifo de Borna e nas investigacións sobre as antigas embarcacións de coiro empregadas durante a Prehistoria para navegar polas costas atlánticas europeas. Realizou unha xira por Francia e Suíza en compañía do circo da Ciudad de los muchachos, experiencia á que dedicou un libro. É autor dos estudios Santos e barcos de pedra. Para unha interpretación da Galicia atlántica (1991), O camiño de Fisterra (1993), Creencias y tradiciones de los pescadores gallegos, británicos y bretones (1996), Navegantes, monjes y piratas de las costas atlánticas en la Alta Edad Media (1997). Foi colaborador de Zephyrus, Cuadernos de Estudios Gallegos, Gallaecia, Boletín...

GALICIA

Médico cirurxián. Realizou investigacións sobre o aparato dixestivo, entre as que cómpre salientar Resultados lejanos de la gastroenterostomía como tratamiento de las retracciones cicatriciales de píloro, tema da súa tese de doutoramento (1904). Estivo vencellado aos círculos rexionalistas cataláns.

PERSOEIRO

Historiador mexicano. Descendente da aristocracia azteca, estudiou os antigos códices e a tradición oral do seu pobo. Deixou escrita unha Historia general de la Nueva España, coñecida tamén como Historia Chichimeca.