"Az" (Contén)

PERSOEIRO

Escritora. Profesora de literatura española, é autora de Tras las huellas de Artonus (Premio Cáceres), La informante (Premio Ciudad de Toledo) e El sueño de Venecia (Premio Herralde de Novela 1992).

PERSOEIRO

Xogador e adestrador de baloncesto. Xogou no Estudiantes de Madrid entre 1950 e 1958, cunha breve paréntese na tempada 1952-1953, baixo a disciplina do CAVE. En 1958 fichou polo Real Madrid, co que se proclamou campión de liga nas tempadas 1958-1959 e 1959-1960. En 1961 marchou ao Águilas de Bilbao, equipo no que xogou para cursar os estudios de enxeñería industrial na Universidad de Deusto. Debutou coa selección española o 4 de xuño de 1952. En 1963 asumiu a dirección técnica do Águilas, ao que adestrou entre 1963 e 1965. En 1965 a federación nomeouno seleccionador nacional. Neste cargo, que desempeñou durante 27 anos consecutivos de xeito ininterrompido (318 partidos oficiais), acadou os maiores éxitos do baloncesto español: dirixiu o combinado masculino en seis Xogos Olímpicos (México 1968, Múnic 1972, Moscova 1980, Los Angeles 1984, Seúl 1988 e Barcelona 1992), en 5 edicións do Mundobasket e en 13 do Eurobasket. O palmarés da selección durante a súa etapa inclúe un subcampionato olímpico...

PERSOEIRO

Poeta mexicano. Director de El Imparcial e colaborador de Revista Moderna e Revista Azul, foi unha das figuras máis destacadas do modernismo mexicano. A súa obra recóllese en Poesías (1886), Lascas (1901) e Poesías completas (1928).

GALICIA

Pintora. A súa produción centrouse na paisaxe. Recollidos os bosquexos do natural, realiza as obras no estudio, plasmando unhas paisaxes reconstruídas nas que perdura unha visión relacionada cos seus recordos persoais, como os recunchos da cidade vella coruñesa onde naceu. Empregou a realidade como desculpa para amosar unha linguaxe centrada no estudo da luz e das texturas transparentes. Cunha pincelada miúda e con trazos rápidos, empregou as gamas frías de azuis, grises e brancos equilibrados con lixeiros toques cálidos. Captou as atmosferas espaciais a través de humidade ambiental dos ceos nubrados e do estudo da auga. Entre outras obras, destacan Betanzos: Muíños de Caraña (1992), Ría de Cedeira (1996), Varadoiro do peirao I (1997), Varadoiro do peirao II (1999) e Lorbé (1999). Nas paisaxes urbanas suxeriu os espacios a través dos xogos de luz, neste caso claroscuros potenciados polas arquitecturas dos recunchos dos centros históricos, entre...

PERSOEIRO

Político. Dirixiu unha das conspiracións que pretenderon restablecer o liberalismo en 1825 tralo retorno ao absolutismo de Fernando VII. Mantivo unha entrevista en Xibraltar cunha comisión de liberais galegos que participaban nas revoltas.

PERSOEIRO

Cineasta. Comezou no mundo cinematográfico a principios dos anos trinta como socio do Cineclub Español, e antes da Guerra Civil filmou varias obras que lle permitiron entrar no ACAM, primeiro club de cine afeccionado de Madrid. Viviu na Coruña desde principios dos anos sesenta. Neses anos realizou unha serie de obras que o converteron nun dos cineastas afeccionados máis destacados. Dos seus filmes, cargados de ironía, sobresaen Sever Odnum (1964), El jurado (1965), El cine amateur (1965), filme polo que obtivo varios premios, El festival (1967), Al Nasr Altair (1969) ou Los Suevos (1974). Outros aspectos da súa obra son, por unha parte, a sonorización de filmes clásicos do cine mudo da súa filmoteca doméstica para logo difundilos entre os seus discípulos, como M. Castelo ou X. F. Villaverde, e, por outra parte, sonorizacións nas que introduciu cambios substanciais, como a dos rótulos orixinais adaptándoos ás circunstancias sociopolíticas. Proba disto último é a súa obra Nosferaru o el manuscrito...

PERSOEIRO

Político mexicano. Ocupou a presidencia da República entre 1964 e 1970. Durante o seu mandato atendeu as obras públicas e enfrontouse á revolta estudantil de 1968.

GALICIA

Pintor, deseñador, debuxante, ceramista e escritor, fillo de Camilo Díaz Baliño. Naceu na casa da Tumbona, na rúa das Hortas, onde acudían moitos dos intelectuais e artistas galeguistas dos anos trinta. Colaborou na campaña en favor do Estatuto de 1936 coa realización de carteis, tres deles asinados co nome de Xalo (Galegos para conquerir a liberdade..., SI e Para arrematar cos caciques...) e outro como Isaac Díaz (Las dos simbolizan la Libertad). Tralo estalido da Guerra Civil e o asasinato do seu pai, tivo que refuxiarse na Coruña na casa do seu tío, o tamén pintor Indalecio Díaz Baliño. A causa destes feitos, a súa nai, Antonia Pardo Méndez, perdeu a consciencia e morreu en 1938. Na Coruña comezou a pintar e en 1937 ingresou na casa Bianchi, taller de pintura industrial. En 1939 realizou a súa primeira exposición na Asociación de Artistas da Coruña onde presentou retratos, un autorretrato e diversas obras entre as que destaca Campesiña...

GALICIA

Médico e gravador. Neumólogo de profesión, pertence ao colectivo de gravadores Grupo Graph de Vigo e ao Taller Experimental de Gráfica de Vigo. Mostrou a súa obra en numerosos certames, dentro e fóra de España, dos que se poden destacar as seguintes: Premio de Gravado Máximo Ramos de Ferrol (2001, 1999); Bienal Internacional de Gravado Caixanova (Ourense, 2000); Feria de Arte Internacional Puro Arte de Minas (Uruguay, 2005); Exhibition XIV Bienal Internacional de Arte de Vila Nova de Cerveira (Portugal, 2007); 5th KIWA Exhibition, Kyoto International Woodprinte Association en Kyoto (Xapón, 2007); 6th Lessedra World Art Print Annual en Sofia (Bulgaria, 2007); Salón Internacional Estampa 2006 e 2007; e The Biennal International Miniature Print Exhibition de Vancouver (Canadá, 2007 e 2008). A súa obra está presente, entre outras coleccións, na Biblioteca Nacional de Madrid, na Fundación Centro Internacional da Estampa Contemporánea de Betanzos, Fundación Antonio Pérez de Cuenca, Museum of...

GALICIA

Avogado. Licenciado en Dereito e Ciencias Económicas e Empresariais pola Universidad Pontificia de Comillas - ICADE (Madrid), é Auditor de Contas, Técnico Superior en Prevención de Riscos Laborais, vogal da Asociación Nacional de Abogados Laboralistas, membro de número da Asociación Española de Asesores Fiscales e Socio de Hispaiuris, A.I.E. No ámbito profesional, no que está considerado un dos profesionais de maior prestixio nos ámbitos xurídico e económico a nivel nacional, é Socio Fundador de Viliulfo Díaz Abogados y Asesores Tributarios, así como socio maioritario de Iberaudit Auditores Cantábrico, do grupo de ámbito nacional Iberaudit Auditores. Así mesmo, participa na sociedade Asesor Player’s, dedicada ao asesoramento de deportistas profesionais de elite. Foi profesor de Contabilidade e Estatística na Universidad Pontificia de Comillas (ICADE) (1968-1969); no Instituto de Ciencias Empresariais de Vigo, como xefe de estudos e profesor de Dereito Laboral (1969-1971); na Universidad...

GALICIA

Escritor e profesor. Licenciouse en Psicoloxía Experimental na Universidade de Louvain. Trasladouse a EE UU e continuou os estudios nas universidades de New Jersey e Illinois, onde se doutorou en linguas románicas. Profesor de cultura e literatura españolas na Universidade de Drake, colaborou con traballos de teoloxía e crítica literaria en publicacións americanas e europeas, como Revista Interamericana de Bibliografía, Arbor, Cuadernos Hispanoamericanos, Ínsula ou Kentucky Romance Quarterly. Publicou estudios científicos e teolóxicos, como La confirmación (1964), Los nuevos tiempos de la Iglesia (1965), La vocación al matrimonio (1968), Hugo de San Víctor (1968) e, no eido da crítica, Unamuno, el personaje en busca de sí mismo (1975) e Las novelas de Unamuno (1987). É autor das novelas O fillo de Don Tomás (1985), escrita orixinariamente en castelán e traducida ao galego por Manuel Espiña e Mª Luísa Balado Canoura; Cartas del Medio Oeste (1986) e De colores (1990). Entre outros premios,...

PERSOEIRO

Militar. Coñecido como o Marquesito, serviu como gardamariña na Armada e participou na Batalla de Trafalgar (1805). Incorporouse como capitán nun rexemento de cabalería e participou na Guerra da Independencia co rango de coronel. Reuniu e organizou as guerrillas dende San Cebrián de Campos (Palencia) e, en febreiro de 1809, liberou un depósito de prisioneiros dos franceses en Sahagún. Trala conquista da gornición de Aguilar de Campoo ascendeu a brigadier. Trasladouse a Asturias e levou a cabo varias expedicións marítimas contra os franceses polo Mar Cantábrico a bordo da fragata británica Aretusa. No 1812, coa formación do IV exército español, conseguiu o mando da 5ª División, pero tralo retorno de Fernando VII foi detido polas súas ideas liberais (29.5.1814) e condenado a reclusión no castelo de San Antón da Coruña. Chegou á cidade o 16 de xullo de 1814 e pouco despois comezou a preparar unha sublevación. Alegando motivos de saúde, trasladouse xunto coa súa muller, Xosefa...

PERSOEIRO

Sindicalista e político. En 1907 empezou a traballar como panadeiro e pouco despois ingresou na Confederación Nacional del Trabajo (CNT) de Sevilla. En 1927 ingresou no Partido Comunista de España (PCE), no que máis tarde ocupou a secretaría xeral (1932). En 1935 asistiu como delegado ao VII Congreso da Internacional Comunista de Moscova, onde foi elixido membro do Comité Executivo da Terceira Internacional. Cara a febreiro de 1936 fixou os trazos fundamentais da liña política que o PCE mantivo ao longo da guerra. Nas eleccións de 1936 foi elixido deputado por Madrid. Ao remate da Guerra Civil marchou á URSS, onde seguiu traballando como membro do Komintern. Os seus escritos e discursos durante a guerra foron recollidos no volume titulado Tres años de lucha.

GALICIA

Pintora, escultora e ceramista. Licenciouse en Belas Artes na especialidade de pintura pola Universidad de Barcelona. Comezou a súa carreira artística no campo da pintura traballando con ceras de cores. Nos anos oitenta formou parte do grupo Nome e do grupo Remol. Foi secretaria da Asociación de Artistas Plásticos de Santiago de Compostela. As súas primeiras obras cerámicas foron sinxelas figuras nas que algúns motivos decorativos procedían dos debuxos dos tecidos xaponeses. O seu horizonte creativo ampliouse co emprego de diferentes materiais como o ferro, o chumbo, o estaño e a pedra, para realizar esculturas de formas xeométricas que se relacionan co construtivismo e o minimalismo. Na década dos noventa, introduciu novos materiais como o arame, os plásticos, o cánabo e o látex para crear formas e volumes abertos que invitan o espectador a participar das obras. As caixas de malla de nailon, características da súa produción nos anos noventa, remiten á concepción minimalista da obra como...

GALICIA

Pintor neoclásico. Recibiu en Madrid formación científica no eido da astronomía, da física, das matemáticas e da química. Desempeñou diversos cargos no Arsenal de Ferrol e dirixiu, de xeito interino, a fábrica de moedas de Xubia (1813-1816). Iniciou a súa carreira artística a finais da década de 1790. A crise da produción naval iniciada coa Guerra de Independencia, levouno a dedicarse de cheo á pintura. Pintor de limitados recursos artísticos, empregou sobre todo tons ocres e terras. No seu estilo demostrou coñecer a obra de Mengs, do que se pensa que foi discípulo e de quen copiou o seu Descendemento para a capela do cemiterio de Ferrol (1817). Na catedral de Mondoñedo realizou entre 1829 e 1834 os cadros Inmaculada Concepción, Virxe do Rosario, Desposorios da Virxe, San Sebastián e San Fernando na toma de Sevilla. Para o Hospital da Caridade de Ferrol fixo, entre outras obras, os retratos Dionisio Sánchez Aguilera, Alejandro...

GALICIA

Xornalista e escritor. Emigrou a Bos Aires e colaborou nos xornais San Juan, Diario Nuevo, Debates, Los Andes e La Semana; ademais, fundou e dirixiu a revista El Alba e mais a Gaceta española, e foi redactor xefe do Nuevo Correo e cronista de El Progreso. Publicou Bajo el cielo argentino (1922), El delta del Panamá (1928), El presidente Irigoyen y su misión histórica (1929), Guía del delta (1929) e Romance de la Virgen de Luján (1944).

PERSOEIRO

Escritor. Estudiou na Universidad Central, da que foi vicerrector. Posteriormente, foi director de Educación e Belas Artes no ministerio de Instrución Pública, ministro de Relacións Exteriores (1914) e ministro de Fomento (1916), embaixador en Italia (1919) e presidente dos estados de Nueva España e Sucre (1925 e 1926). Representante do modernismo en Venezuela, colaborou coas revistas Cosmópolis e El Cojo Ilustrado. Na súa obra, de carácter costumista, reflectiu unha concepción aristocratizante e esteticista, impregnada da súa formación francesa. En París, comezou a súa andaina como escritor con Sensaciones de viaje (Medalla de Ouro da Academia venezolana, 1896) e, posteriormente, publicou Confidencias de Psiquis (1897), Cuentos de color (1898), Sangre patricia (1902) e Camino de perfección (1910).

GALICIA

Reloxeiro. Foi armeiro do rexemento provincial de Mondoñedo. Realizou reloxos de tipo lanterna dos que se conservan dous datados en 1777.

GALICIA

Inspector de educación primaria. Realizou os seus estudios na Escuela Superior de Magisterio de Madrid e, a partir de 1921, exerceu o cargo de inspector-xefe de educación primaria na provincia da Coruña. Non obstante , durante a ditadura de Primo de Rivera, foi apartado do seu cargo e enviado a Huelva polas súas ideas republicanas. Durante a Segunda República regresou á Coruña ata que, co inicio da Guerra Civil, foi trasladado a Ávila, sen poder exercer cargos directivos dentro da inspección. Pouco despois foi afastado definitivamente da inspección e non foi ata os anos cincuenta cando se reincorporou á súa función profesional. En 1920 gozou dunha estancia de estudios pedagóxicos no Instituto Rousseau de Xenebra e, no ano 1921, visitou de novo varios países europeos para coñecer as súas realidades escolares, momento no que foi tamén a Londres; en 1930 volveu facer unha nova viaxe por varios países. Foi membro da Agrupación al Servicio de la República, dirixida por Ortega y Gasset, e despois...

PERSOEIRO

Cantante e actriz. Coñecida como Marujita Díaz, comezou no cine con películas, como La revoltosa (1949), El sueño de Andalucía (1950), Una cubana en España (1951), Peubla de las mujeres (1952), El pescador de coplas (1953) ou Pelusa (1960).