"ILE" (Contén)

PERSOEIRO

Botánico suízo. É autor de numerosos traballos relativos á flora das terras mediterráneas, dos que cómpre destacar Notes sur un voyage botanique dans les îles Baléares et dans la province de Valence (Notas dunha viaxe botánica ás illes Balears e á provincia de València, 1882) e o principio de Flore des Alpes Maritimes (Flora dos Alpes marítimos, 1892), que continuou J. I. Briquet.

MUNICIPIOS

Municipio da provincia de Granada, Andalucía, situado nunha chaira na cabeceira do río Baza e accidentado pola serra de Baza (5.303 h [1996]). A economía baséase na agrícultura e gandería (ovina, vacúa e porcina) e nas industrias derivadas (fabricación de azucre e aceite). Posúe pequenos xacementos de xeso. Os Reis Católicos conquistaron esta vila aos musulmáns e convertérona ao cristianismo.

1. 1. Composición poética breve destinada ao canto baseada na repetición do motivo temático principal, que adoita ser un lamento. Na métrica medieval francesa chámase cantilène e algúns filólogos franceses defenderon que era a precursora do cantar de xesta francés.

   2. Composición épico-lírica que deu lugar á formación dos cantares de xesta, segundo a crítica romántica.

2. 1. Canción monódica da Idade Media de melodía moi coñecida e que a miúdo tiña refrán.

   2. Composición vogal melodiosa e lenta.

   3. Parte superior dunha composición coral ou a parte que constituía a melodía principal.

   4. Xénero polifónico ou a unha voz con contrapunto instrumental.

3. Aquilo que se repite moitas veces e causa molestia e fastío.

1. Camiño estreito destinado ao paso do carro que se utiliza como servizo para as leiras.

2. Abertura nun muro ou nun valado dunha leira destinada ao paso de carros ou animais.

3. Pegada que deixa a roda do carro nun camiño.

4. Cinta que suxeita un sombreiro ou un casco e que vai atada por debaixo do queixo ou no pescozo.

PERSOEIRO

Prehistoriador. Profesor de antropoloxía na Université de Toulouse, estudiou a presenza de industrias líticas en toda Europa e a súa sucesión cronolóxica; ademais, contribuíu ao debate sobre a cuestión do “home terciario”. Publicou, entre outras obras, La France préhistorique (Francia prehistórica, 1879) e Les âges préhistoriques de l’Espagne et de Portugal (As idades prehistóricas de España e Portugal, 1890).

PERSOEIRO

Compositor. Discípulo de C. del Campo e N. Boulanger, foi catedrático do conservatorio de Sevilla que dirixiu dende 1964 a 1978. Da súa produción destacan numerosas obras para piano, órgano, cantatas e ciclos de cancións.

1. Que corresponde con cada unha das cen mil partes nas que se divide unha unidade.

2. Que ocupa o lugar número cen mil nunha serie. OBS: Nesta acepción adquire valor de ordinal e, polo tanto, equivale a cen mil.

PERSOEIRO

Ensaísta e filósofo francés. Coñecido polo pseudónimo de Alain, defendeu un humanismo individualista baseado nos valores da cultura clásica. Foi profesor na Escola Normal de Rouen e dende 1909 ata 1913 no Licée Henri IV de París. Influíu notablemente na educación e reorientou a pedagoxía cara á formación dun pensamento libre e moral. Desenvolveu un importante labor político de carácter pacifista. Dende 1908 publicou en La Dépêche de Rouen e, posteriormente, en Nouvelle Revue Française, uns 5.000 artigos co título de Propos. Escribiu, ademais, as obras filosóficas Idées (Ideas, 1932) e Histoire des mes pensées (Historia dos meus pensamentos, 1936).

ENTRADA LARGA

Estado de América, situado no extremo sudoccidental do continente. Limita ao N con Perú, ao L con Bolivia e Arxentina, ao S cos océanos Atlántico e Pacífico e ao O co Pacífico. Esténdese ao longo de 4.000 km entre os 17° e os 56° de latitude S e os 66° e 76° de lonxitude O. Abrangue unha superficie de 756.626 km2nos que acolle unha poboación de 14.824.000 h (estim 1998). A capital é Santiago. Baixo soberanía chilena inclúense tamén a illa de Pascua (162,5 km2; 2.770 h [1992]) e a illa Sala y Gómez (0,12 km2), ambas as dúas no interior do Océano Pacífico, a 2.500 km e 3.500 km de distancia do continente, respectivamente. Ademais, Chile reivindicou en 1940 un arco do territorio antártico, co que asegurou a súa participación nas decisións que adopte a comunidade internacional sobre o continente; de feito converteuse en asinante do Tratado Antártico de 1961 e da súa prórroga de 1991. As principais estacións científicas chilenas na antártida son a Capitán Arturo...

1. Relativo ou pertencente a Chile ou aos seus habitantes. Ex: A ditadura chilena cometeu importantes crimes durante anos.

2. Natural ou habitante de Chile. Ex: Os chilenos acudiron ás urnas masivamente.

3. As manifestacións artísticas da época precolombina son escasas; consérvanse restos de cerámica pertencentes a distintas culturas. De todas elas a máis destacable foi a cultura diaguita, que produciu obxectos feitos en metais nobres. Desta época coñécense tamén gravados e pinturas rupestres, máscaras e copas rituais. Os araucanos tallaron esculturas en pedra branca. Na illa de Pascua destacan as grandes esculturas de pedra volcánica relacionadas coas culturas polinesias. Ademais atopáronse tamén as moai kavakava (estatuas de moitos lados), pequenas estatuas que representan figuras esqueléticas. A arquitectura chilena está condicionada polos numerosos terremotos que sufriu o país ao longo da súa historia e que provocaron a destrución de cidades e aldeas. Durante a época colonial, seguíronse as tendencias construtivas peruanas. En 1647, tralo terremoto que destruíu a cidade de Santiago, só quedou en pé a igrexa do convento de San Francisco. Os terremotos de 1647 e 1730 obrigaron á...

4. Desde 1910, coa creación do primeiro documental, ata os comezos do cine sonoro, a industria cinematográfica chilena tivo unha relativa importancia, xa que se produciron unhas oitenta películas. Despois dunha longa crise, fundáronse os estudios Chile Films (1938) e a sociedade Diprocine (1955). Algúns anos máis tarde iniciouse unha actividade moi importante a través dos cineclubs, de onde xurdiu unha xeración posterior de directores destacados, como H. Soto (Érase un niño, un guerrillero y un caballo, 1968), M. Littin (El chacal de Nahueltoro, 1968), A. Francia (Valparaíso, mi amor, 1968), G. Acevedo, P. Chaskel, R. Ruiz (Tres tristes tigres, 1968), etc. Os primeiros anos da década dos setenta foron prolíficos en directores e obras, aínda que case todos os realizadores se exiliaron a partir da caída de Allende; algúns deles residen fóra do país, como M. Littin, director de Actas de marusia (1976), rodada en México. Neste período, ata a chegada...

5. O cultivo das letras iniciouse con El cautiverio feliz y razón individual de las dilatadas guerras de Chile, de Francisco Núñez de Pineda y Bascuñán (1607-1682), escrita en 1673 e publicada en 1863. A obra narra, en forma de novela, as súas experiencias como prisioneiro dos araucanos durante uns meses do ano 1629 e constitúe unha das críticas máis vigorosas da conquista de Chile. Dentro do xénero da crónica das Indias, o xesuíta Alonso de Ovalle (1601-1651) escribiu a Histórica relación do reino de Chile (1646), onde describiu a paisaxe, os pobos e os costumes do país. Entre os libros didáctico-relixiosos do s XVIII destacan La venida del Mesías en gloria y majestad (1810-1812), do xesuíta Manuel Lacunza; en canto ás polémicas daquel momento sobre a pretendida inferioridade do novo mundo cómpre destacar a defensa de Juan Ignacio Molina (1740-1829), autor do Compendio della storia geografica, naturale e civile del regno de Cili (Compendio da historia xeográfica,...

6. Ademais da música autóctona, dunha gran riqueza rítmica e sobriedade melódica, aínda ben viva entre os indios araucanos, Chile posúe un repertorio tradicional de música popular moi rico, entre o que destaca a cueca, danza tradicional cantada. Posteriormente, sobresaíu a obra de Manuel Robles (1780-1837), autor do primeiro himno nacional de Chile; de José Zapiola (1807-1885), autor de música eclesiástica e de himnos cívicos, cunha personalidade que dominou a vida musical chilena do s XIX e Federico Guzmán (1837-1885), introdutor do romanticismo. No s XX destacaron os compositores Enrique Soro (1884-1954), Alfonso Leng (1884-?), Pedro Humberto Allende (1885-1966), Carlos Isamitt (1887-1974) e Domingo Santa Cruz (1899-1987). O cambio xeracional constitúeno Jorge Urrutia Blondel, René Amengual, Alfonso Letelier, J. Orrego-Salas, José Vicente Asuar, León Schidlowsky e Gabriel Brncic. Na interpretación destaca a figura do pianista Claudio Arrau. No eido da canción cómpre mencionar a...

PERSOEIRO

Compositor italiano. Realizou estudios musicais no Conservatorio de Nápoles, onde posteriormente exerceu a docencia. É autor de numerosas pezas para piano, orquestra e corda, e das óperas L’arlesiana (1897), Adriana Lecouvreur (1902) e Gloria (1907).