"Loxia" (Contén)

Disciplina da arqueoloxía que estudia os restos culturais localizados en formacións subterráneas naturais, entre outras, covas, grutas e cavernas.

Parte da socioloxía política que estudia os partidos políticos.

Estudio das sensacións, os órganos, os sentidos e a sensibilidade en xeral.

Rama da medicina que estudia a anatomía, fisioloxía e patoloxía da boca e das súas estruturas, como dentes, lingua, beizos, maxilares, músculos ou glándulas salivares.

Disciplina que conxuga o estudo das culturas contemporáneas (etnográficas) coas producións materiais (arqueolóxicas), para comprender as relacións de comportamento das comunidades.

Ciencia interdisciplinar que ten como obxectivo detectar e definir os fundamentos científicos e os diferentes métodos tradicionais que os pobos indíxenas e as comunidades locais empregan para a xeración de coñecementos en relación aos seres vivos e ás culturas humanas. A súa investigación abarca os campos da bioloxía e a antropoloxía. A través dos coñecementos etnobiolóxicos pódese ver que o home na súa socialización da natureza desenvolve unha serie de técnicas de reprodución de plantas e animais, clasificación e valorización cunha simboloxía plenamente establecida polo consenso e as experiencias do grupo social.

Ciencia que estudia as etnias, pobos e culturas baseándose nos datos proporcionados pola etnografía, para establecer as leis que determinan a conduta, as realizacións e a evolución dun grupo humano ou dunha área cultural. A terminoloxía anglosaxona emprega o termo de antropoloxía cultural. Desenvolveuse como ciencia no s XIX ao separarse da antropoloxía biolóxica, da xeografía humana, da prehistoria e da socioloxía. Non obstante , ten precedentes na obra dalgúns dos xeógrafos gregos da Antigüidade e sobre todo dos mariños e viaxeiros do s XVI. Entre os viaxeiros españois ás Indias, o primeiro que estableceu un método para a recollida dos datos étnicos, culturais, tecnolóxicos e relixiosos foi Bernardino de Sahagún. No s XX desenvolvéronse varias escolas, entre as que hai que destacar, a sociolóxica, baseada no estudo dos grupos humanos e as súas relacións internas; a funcionalista, que estudia as relacións entre cultura e home; a histórico-culturalista,...

Rama da socioloxía que estudia cómo a xente organiza e entende as actividades da vida diaria. Estudia as relacións entre as persoas e cómo ten lugar a interacción social. Esta disciplina tense ocupado de aspectos como as relacións entre nenos e adultos, as conversas telefónicas ou as quendas de fala na conversación. Aínda que a linguaxe e as linguas non foron os seus principais focos de interese, as súas observacións sobre cómo se usa a linguaxe nas actividades cotiás foi obxecto de estudo de lingüistas e de sociolingüistas. A corrente orixinouse entre finais da década de 1960 e comezos dos anos 70 na socioloxía norteamericana e contribuíu ao desenvolvemento da análise da conversación na lingüística. Propúxose substituír as técnicas cuantitativas e dedutivas da investigación sociolóxica previa, que destacaba cuestións xerais da estrutura social, por medio de métodos que usaban as persoas mentres estas participaban en interaccións lingüísticas e sociais. A etnometodoloxía destaca de qué...

Rama da musicoloxía que estudia a música primitiva e tradicional de todo o mundo e a música culta das civilizacións non europeas. Apareceu a mediados do s XIX e ao seu xurdimento contribuíron, por unha banda, os contactos coas culturas exóticas a consecuencia da expansión europea e, por outra, o interese polo folclore das nacións e pobos europeos característicos do romanticismo. Nun principio, os seus cultivadores proviñan de campos moi diversos e, de feito, conservaba un carácter multidisciplinario. Entre os seus pioneiros destaca a escola alemana, centrada na recollida de pezas exóticas e a súa transcrición na notación europea. No s XX sobresaíron especialmente as investigacións de B. Bartók e Z. Kodály sobre a música popular húngara e, nos anos cincuenta, a escola americana, moi influída pola antropoloxía, que tivo un especial interese no proceso de recollida de datos. A aplicación e o perfeccionamento dos medios de gravación foi tamén un factor básico no seu progreso.

Rama da psicoloxía social que estudia a interacción psicolóxica que se produce polo contacto entre as distintas culturas.

Rama da bioloxía que estudia o comportamento dos animais, baixo as condicións do hábitat natural, e os mecanismos que o determinan. A etoloxía, desenvolvida sobre todo no s XX, fundaméntase sobre outras ramas da bioloxía, como a bioquímica, a xenética, a ecoloxía ou a zooloxía. Dende os gregos había diversas observacións e descricións de tipo anecdótico da vida dos animais e dos seus costumes, pero foron as consecuencias das teorías evolucionistas de Ch. R. Darwin as que posibilitaron o nacemento dunha etioloxía con rigor científico, que tivo como máximos representantes a K. Lorenz, K. von Frisch e N. Tinbergen. A etioloxía moderna explica o comportamento como a serie de accións que modifican en cada momento preciso a relación existente entre un organismo e o medio que o envolve. É, xa que logo, un concepto dinámico que inclúe a facultade de adaptación ao medio externo. A modificación adaptativa do animal como un todo ten lugar a través dunha pauta de conduta. Ao clasificar o comportamento...

Ciencia que estudia a civilización etrusca. O interese polas antigüidades etruscas, que xa existía na época romana, reapareceu no Renacemento e o traballo de Thomas Dempster De Etruria Regali Libri Septem, escrito entre 1616 e 1619, marcou o comezo dos estudios modernos. No 1726 creouse a Accademia Etrusca de Cortona e na segunda metade do s XIX realizáronse os primeiros estudios científicos e comezaron as escavacións en Chiusi, Certona, Villanova e Tarquinia. No 1927 creouse en Florencia o Instituto di Studi Etruschi.

Antropónimo de orixe grega Eulogios, que inicialmente tiña o significado de ‘que fala ben’ ou ‘de quen se fala ben’. Entre os cristiáns, sen embargo, o grego ε ὐ λογέω ‘falar ben, gabar’ traduciu o hebreo barak ‘bendicir’ e Eulogios colleu o significado de ‘bendito’. Presenta o hipocorístico Locho. Destaca con este nome santo Euloxio de Córdoba (800-859?); Euloxio e Augurio, diáconos de san Froitoso, son dos santos máis antigos no culto hispánico (s VI). A súa festividade celébrase o 9 de xaneiro, pero antes da reforma litúrxica establecida polo Concilio Vaticano II (1969) celebrábase o 11 de marzo.

Ciencia que estudia o Antigo Exipto. Ten como obxectivo o descubrimento dos materiais desta civilización e o seu estudo e publicación (arqueoloxía); a análise, edición e tradución dos textos (filoloxía); a síntese histórica dos coñecementos obtidos (historia) e a conservación dos materiais, in situ ou en establecementos adecuados (museoloxía). Naceu a finais do s XVIII e contou dende os seus inicios coa dificultade de penetrar no val do Nilo, protexido polos musulmáns, e co descoñecemento da escritura exipcia. A expedición de Napoleón de 1798 abriu o camiño ás investigacións e permitiu a creación de coleccións nos museos europeos. Os estudiosos que acompañaron a Napoleón recolleron as súas investigacións en La description de l’Égypte. Pódense establecer distintas etapas no estudo do mundo exipcio; a primeira estendeuse entre 1822 e 1858. Un dos primeiros estudiosos do mundo exipcio foi John Gardner Wilkinson (1797-1875), quen comezou en 1821 as escavacións de Tebas e escribiu...

Ciencia que investiga a posible existencia de vida extraterrestre. Presenta diversos aspectos principais. Primeiramente, investiga as condicións físicas e químicas que foron esenciais para o nacemento da vida sobre a Terra e aquelas que despois non presidiron a evolución e a complexificación ulteriores. Desta maneira, inténtase establecer cáles son as condicións ambientais mínimas para que a vida poida establecerse e desenvolverse. Estes coñecementos permiten determinar os posibles enclaves exteriores á Terra capaces de dar soporte á evolución da vida, para dirixir cara a eles ulteriores investigacións de tipo observacional (a fórmula de Drake, que determina o número de civilizacións tecnolóxicas e comunicativas plausiblemente presentes na Galaxia). Esta última é un segundo aspecto da exobioloxía, que tivo coas sondas planetarias un gran desenvolvemento. Un terceiro aspecto da exobioloxía, que ata o momento só tivo unha realización concreta, é experimental. Esta única experimentación realizouse...

Cardiopatía conxénita que se caracteriza por unha estenose da arteria pulmonar, unha hipertrofia do ventrículo dereito, como consecuencia desta estenose, unha comunicación interventricular, que se debe a un defecto da parte alta do tabique, e unha dilatación e unha desviación da aorta cara á dereita.

Cardiopatía conxénita moi rara, constituída por unha estenose da arteria pulmonar, unha hipertrofia do ventrículo dereito e unha comunicación interauricular.