Temas
Arquipélago e hsien do mar da China Meridional, situado no estreito de Taiwán, entre esta illa e o continente (127 km2; 89.181 h [estim 1999]). Consta de 21 illas. A súa capital é Makung (15.000 h [1995]).
Arquipélago do extremo meridional de América, separado do continente polo estreito de Magallanes (73.000 km2). Comprende a illa grande de Tierra del Fuego e unha serie de illotes máis ao S (Navarino, Hoste, Santa Inés, Desolación, Los Estados). Dividido entre Arxentina e Chile, a banda oriental da illa grande pertence a Arxentina e constitúe unha provincia (21.263 km2; 100.313 h [1999]). A banda occidental pertence a Chile (49.208 km2; uns 6.000 h). Os centros máis importantes son Ushuaia (57.334 h [1999]), capital da provincia arxentina da Tierra del Fuego, e Porvenir no territorio chileno. A poboación vive da caza de focas e da pesca.
Arquipélago de India, situado no mar de Arabia, a 32 km da costa Malabar e que constitúe un territorio da Unión India (32 km2; 60.595 h [2001]). A capital é Kavaratti (7.000 h [1991]). Está formado por 27 pequenas illas coralinas, cinco delas están deshabitadas e as outras ocupadas polos moplah.
Grupo de illas na parte máis setentrional do arquipélago ártico de Canadá, ao N de Melville Sound, descuberto por W. E. Parry (130.000 km2). As principais illas, practicamente deshabitadas, son Melville, Bathurst, Devon, Príncipe Patrick e Cornwallis.
Arquipélago e lääni de Finlandia, na entrada do golfo de Botnia (1.552 km2; 25.300 h [estim 1996]). Comprende máis de 6.000 illas e illotes, das que só unhas 60 están habitadas, constituída por unha variante local de granito e porfirio (Åland-Rapakin). O clima é máis moderado que no continente (máis de 100 días con temperatura superior aos 10°C). A illa principal é a de Åland, e segue en importancia Lemland, Eckerö, Lumparland e Vårdö, cunha poboación de fala maioritaria sueca (20.000 h) e con tendencia á concentración. A capital e principal porto, é Mariehamn (10.039 h [estim 1996]). A actividade máis importante é a pesca, seguida pola industria turística. Estivo baixo soberanía sueca ata o ano 1809, no que, xunto con Finlandia, foron cedidas a Rusia (Paz de Fredriksham). Durante a Guerra da Independencia Finlandesa (1917-1918), as illas foron ocupadas polos suecos, pero a Sociedade das Nacións outorgoullas posteriormente ao estado finés. O arquipélago goza de autonomía...
Arquipélago de Polinesia (Oceanía), situado entre as illas Samoa e Fixi, formado pola illa Wallis, coa illa de Uvea e unha vintena de illotes, e as illas Horn, con Futuna e Alofi (255 km2; 15.000 h [estim 2001]). A capital é Matâ’utu (1.137 h [1996]). Desde 1959 constitúe un territorio de ultramar da República Francesa.
Arquipélago de Grecia, situado ao S do mar Exeo, que constitúe o nomós do Dodecaneso (2.714 km2; 163.476 h [1991]). A capital é Rodas. Está formada polas illas de Astypálaia, Leros, Kálymnos, Telos, Chalke, Rodas, Patmos, Lipsós, Kôs e Nísyros. Estivo poboado dende o Neolítico. No 700 a C, a illa de Rodas formou parte da Hexápole doria, xunto con Knido, Halicarnaso e Kôs, feito que influíu no resto das illas do Dodecaneso. Dende o s III a C, perdeu prototagonismo no espazo do Exeo. Ocupárono os romanos e os bizantinos. Durante a Idade Media, sufriu os ataques dos piratas sarracenos, mentres os xenoveses e os venecianos estableceron bases nas illas. No 1309, os cabaleiros de San Xoán conquistaron a illa de Rodas e construíron a cidade medieval. Estiveron baixo dominio turco entre 1522 e 1912, cando foron ocupadas polos italianos. A dominación italiana durou ata 1943 e a Conferencia de París de 1946 outorgoullas a Grecia.
Arquipélago situado no Atlántico Sur, que desde 1938 é dependencia de Saint Helena, colonia de Reino Unido (104 km2; 315 h [1984]). Está formado por catro illas volcánicas (Tristan da Cunha, Gough, Inaccessible e Nightingale) e diversos illotes, e situado no Océano Atlántico, entre América do Sur e África. Foi descuberto por Tristão da Cunha.
