Temas

Arquipélago do extremo meridional de América, separado do continente polo estreito de Magallanes (73.000 km²). Comprende a illa grande de Tierra del Fuego e unha serie de illotes máis ao S (Navarino, Hoste, Santa Inés, Desolación, Los Estados). Dividido entre Arxentina e Chile, a banda oriental da illa grande pertence a Arxentina e constitúe unha provincia (21.263 km²; 100.313 h [1999]). A banda occidental pertence a Chile (49.208 km²; uns 6.000 h). Os centros máis importantes son Ushuaia (57.334 h [1999]), capital da provincia arxentina da Tierra del Fuego, e Porvenir no territorio chileno. A poboación vive da caza de focas e da pesca.

Arquipélago do Océano Ártico, que separa os mares de Laptev e Siberia Oriental e forma parte de Iacutia. Formado polos arquipélagos de Anjou e de L’akhov e por outras illas, foi explorada en parte en 1770 por B. L’akhov. Está cuberto de tundra.

Arquipélago volcánico de soberanía española, integrado polas illas Congreso, Isabel II e Rey, situado na costa mediterránea do Magreb, preto da desembocadura do uadi Qued Moulouya. Están incluídas no municipio de Melilla. A única illa habitada é a de Isabel II. En 1848 foron ocupadas polo xeneral Serrano.

Arquipélago do Océano Pacífico, Chile. Esténdese de N a S desde a Isla Guafo ata a península de Taitao, no golfo de Penas. Está formado por máis de mil illas e illotes que constitúen os derradeiros contrafortes da cordilleira dos Andes.

Arquipélago de Indonesia, situado ao SO de Sumatra e integrado polas illas Siberut, Sipura (Sakobau), Pagai Utara, Pagai Selatan e outras máis pequenas (5.091 km²; 20.000 h).

Arquipélago situado no Océano Ártico, pertencente a Noruega (62.700 km²; 2.591 h [1998]). Está integrada polas catro grandes illas Spitzbergen (Spitzbergen, Nordaustlandet, Edge e Barents), o illote de Prins Karls Forland, as illas de Bjørnøya, Hopen e Kvitøya, o arquipélago Kong Karls Land e outros illotes. A súa capital é Longyearbyen, na illa de Spitzbergen. Descuberta polos viquingos en 1194, foi redescuberta polos ingleses (1553) e recoñecida polo neerlandés W. Barents (1596). Desde o Tratado de Sèvres (1920) pasou a depender de Noruega.

Arquipélago coralino de Melanesia, situado ao SL de Nova Guinea, que pertence a Papua Nova Guinea (220 km²; 16.478 h [estim 1987]). As illas principais son as do SL, Tagula, Rossel e Misima, descubertas por Luís Vaez de Torres en 1606. Ten minas de ouro e practícase a pesca.

Arquipélago do Océano Pacífico central, que en 1979 se integrou no estado independente de Kiribati.

Arquipélago do Océano Atlántico, pertencente a Brasil e situado 435 km ao L da costa do estado de Rio Grande do Norte (26 km²). Descubriuna o navegante portugués Fernando de Noronha en 1503. É unha colonia penitenciaria.

Arquipélago do Océano Ártico, situado entre os mares de Barents e Kara. Forma parte da oblast’ de Arkhangel’sk, en Rusia (830.001.339 km²). Consta de dúas illas grandes, separadas polo estreito de Matočkin Šar e con numerosos illotes no contorno. O relevo é montañoso, cun 25% cuberto de xeo, debido ao dominio dun clima marítimo ártico cru.