Temas
Territorio que comprende a Comunitat Autònoma de Catalunya, a Comunitat Valenciana, a Franja de Ponent, as Illes Balears, Andorra e Catalunya del Nord (parte do departamento francés de Pireneos Orientais). En total, ocupan unha superficie de 69.823 km2, e a comezos da década de 1990 tiñan unha poboación que superaba os 11 millóns de persoas. O criterio principal que se seguiu para agrupar estas entidades foi de orde lingüística. Neste sentido, o termo abranguería todos os territorios onde a lingua propia é o catalán, con algunhas excepcións. Así, por motivos históricos e socioeconómicos incluíronse as terras de fala castelá-aragonesa do interior e do extremo meridional de València, como tamén o Val de Arán, pertencente ao dominio lingüístico occitano. En cambio, por causa do seu afastamento xeográfico, excluíuse o enclave catalanofalante de Alguer, na illa de Sardeña. Desde o punto de vista político os Països Catalans dividíronse en tres estados: Catalunya del Nord, que forma...
Territorio de Saxonia, en Alemaña setentrional. Formou parte do principado de Calenberg e do Ducado de Brunswick, e en 1692 converteuse en electorado do Sacro Imperio. Os seus dominios estendéronse a outros territorios do antigo Ducado de Brunswick, baixo Xurxo Ludovico de Hannover. Formou parte do Reino Unido entre 1714 e 1837, pero foi ocupado por Napoleón Bonaparte en 1803, quen llo cedeu a Prusia (1806). Invadido novamente polos franceses (1807), tralo Congreso de Viena (1814) recoñeceuse a súa independencia como reino. En 1866 integrouse en Prusia como unha das súas provincias.
Territorio do Sacro Imperio Romano-Xermánico no círculo da Baixa Saxonia. Centrábase no burgo do mesmo nome, que foi a residencia dos príncipes de Brunswick-Grubenhagen, liña da liñaxe dos güelfos que se extinguiu en 1596. Pasou despois, sucesivamente, ás liñas de WolfenBüttel, de Celle (1617) e de Hannover (1665).
Territorio feudal situado ao norte de Bretaña, creado en 1034 por Eudes, fillo do duque de Bretaña. Unido a Bretaña en 1272, incorporouno definitivamente o duque Xoán VI en 1420. Coa integración de Bretaña en Francia erixiuse en Ducado de Penthièvre en 1569 e doouse a Sebastián de Luxemburgo.
Territorio situado entre o lago Baikal ao O (excluíndo o sistema de cordilleiras situadas na beira oriental do lago), a marxe meridional do río Ol’okma ao L, a fronteira da Federación Rusa ao S, e os altiplanos de Baikal setentrional e de Patom ao N. Na súa maior parte é unha rexión montañosa formada por cordilleiras de altitudes entre os 1.400 e os1.600 m, con depresións e vales.
Territorio do Sacro Imperio, no círculo da Baixa Renania-Westfalia, situado na beira esquerda do Rin. O señorío de Berg foi elevado a condado de Berg en 1101 e a ducado en 1380. En 1423 uniuse ao ducado de Jüllich e en 1511 ao de Kleve. En 1777 pasou por sucesión aos electores de Baviera. En 1806 Napoleón I adquiriu o ducado, que cedeu ao seu cuñado Murat. En 1809 pasou a Luís I Bonaparte, Rei de Holanda. Finalmente, foi incorporado a Prusia en 1815.
Territorio do NO de África, correspondente á parte occidental do Sáhara, con fachada atlántica. Os recursos minerais son extraordinarios, en particular os fosfatos e o ferro. Semella que os primeiros habitantes foron pobos de raza negra que foron expulsados cara ao S a causa do avance dos bérberes norteafricanos nos ss VIII e IX. Entre as numeroras tribos en que estes se organizaron, a que conseguiu un poder político más considerable foi a dos lamtunes, do grupo sanhaja, que na primeira metade do s XI iniciou un proceso de expansión que deu lugar ao imperio almorábide. Tras caer este baixo o impulso dos masmudes (almohades) a zona foi controlada polos saditas de Marrocos. A mediados do s XIX diversos comisarios españois visitaron o Sáhara Occidental sen resultados prácticos. O temor a unha colonización inglesa provocou que en 1884-1885 unha expedición española organizada pola Sociedad Española de Africanistas y Colonistas tomara posesión do territorio e fundara dúas bases pesqueiras. En...
Territorio acoutado polos ríos Eume e Xubia, situado entre as rías de Betanzos-Ares e Ferrol. Na documentación contida nos tombos de Sobrado dos Monxes e Caaveiro atéstase coas variantes Bisancos, Bisaquis, Besoucos ou Besaucos (actualmente Bezoucos). Nestes dominios, os documentos medievais amosan a existencia de dous antigos mosteiros baixo a advocación de san Vicenzo, situados un no lugar de San Vicenzo de Caamouco e outro en San Vicenzo de Meá. Probablemente, estes textos aludan maioritariamente ao primeiro deles, por ser o de Caamouco o que máis importancia histórica tivo durante os ss X-XII.
Territorio histórico vasco (Baixa Navarra) da vertente setentrional dos Pireneos (1.336 km2). Actualmente, xunto cos territorios de Lapurdi, Zuberoa e o país de Bearn, forma o departamento francés dos Pireneos Atlánticos. É unha rexión agrícola e gandeira, con prados e bosques. A causa da falta de industria, hai unha forte corrente migratoria cara a Bordeos e París. Divídese en tres cantóns: Iholdi, Donibane Garazi (Saint-Jean-Pied-de-Port) e Baigorri. A capital é Donibane Garazi. A lingua do país é o éuscaro, actualmente en regresión. Formou parte do Reino de Navarra, do que constituía a sexta merindade, nomeada Ultraportos. Fernando o Católico conquistou o Reino (1512); máis adiante (1530), a Be-Nafarroa foi abandonada de feito aos Albret, situación recoñecida en 1659 no Tratado dos Pireneos. A Be-Nafarroa conseguiu conservar a súa condición de “país de estados” ata a Revolución Francesa (1789).
Territorio do Sacro Imperio Romano-Xermánico no círculo de Suabia pertencente aos Hohenzollern, formado en 1575 polo conde Eitel Federico I sobre a localidade de Hechingen. Trala abdicación do príncipe Federico Guillerme II en favor do rei de Prusia (1849), incorporouse á coroa.
