Temas
Igrexa parroquial situada en Mazaricos. De estilo románico, foi construída no s XII, pero reformada en época barroca (s XVIII). Ten unha soa nave de planta rectangular cunha capela maior de planta cadrada separada da nave central por un arco triunfal de medio punto rebaixado. Destaca o retablo barroco da capela maior.
Igrexa parroquial situada en Vilasantar. Pertenceu ao antigo mosteiro beneditino do mesmo nome, que fundara o abade Reterico sobre os restos aquitectónicos doutro, chamado mosteiro de Mosontio. En 870 doouse ao Rei Afonso III e no s X reedificouno san Pedro de Mezonzo. En 995 pasou a depender de Santa María de Sobrado e no s XV cesou a súa actividade. A igrexa, de estilo románico, ten planta basilical con tres naves, conserva capiteis dos ss VI e VII, as bóvedas non se remataron e presenta cuberta de madeira a dúas augas na nave central. A cabeceira destaca pola súa ornamentación ao exterior, coas tres capelas da ábsida a diferentes alturas. Foi declarada Ben de Interese Cultural (1931).
Igrexa parroquial situada en Castroverde. Coñecida como A Catedral, mandouna construír Fernando de Castro en 1457 para acoller unha comunidade franciscana. Ten planta rectangular cunha soa nave, dividida en tres tramos e cuberta con bóvedas de cruzaría tripartita. O presbiterio cóbrese cunha bóveda de cinco claves. A portada principal está formada por tres arquivoltas aguzadas que se apoian en tres pares de columnas acobadeladas e imbuídas que teñen capiteis vexetais. Ante a portada construíuse un pórtico renacentista con cinco vans e frontón triangular. Foi declarada BIC en 1979.
Igrexa románica levantada pola orde do Temple no s XII. Trátase dun edificio sinxelo de planta basilical e cunha soa ábsida que aínda conserva elementos decorativos característicos do Románico. O tímpano da portada principal presenta molduras arredor dos dous arquiños, que no intradorso teñen decoración xeométrica. No centro do lintel pentagonal campa unha cruz de tipo arcebispal de dobre traveseiro e un segmento de círculo une os extremos do traveseiro maior. Este tipo de cruz é excepcional no Románico galego, documentándose outra en San Cibrán de Repostería (Palas de Rei). No interior consérvase un interesante exemplo de escultura funeraria do 1286. Foi declarado Ben de Interese Cultural o 29.3.1946.
Igrexa parroquial situada nas Nogais. Construída no s XIII, conserva restos prerrománicos. Consta de nave de planta rectangular, ábsida realizada en estilo románico de transición cun tramo recto cuberto con bóveda de canón e testeiro redondo cuberto con bóveda de laranxa; capela na parte esquerda da nave, muros de cachotaría de lousa e cuberta a dúas augas. Destaca a portada sur, fachada principal do antigo templo cun arco triunfal peraltado, tripla arquivolta con doelaxe radial e saínte decorada con semicírculos e bólas nas esquinas, mochetas biseladas e outros adornos como estrelas de oito radios.
Igrexa parroquial situada en Antas de Ulla. Segundo o testamento de Odoario foi un antigo arciprestado. Rui Fernández de Noguerol doou o terreo ao mosteiro de Vilar de Donas en 1324. O templo reedificouse no s XVIII. Ten unha nave, con cuberta de madeira a dúas augas, e unha ábsida rectangular de maior altura ca a nave e con cuberta a catro augas. O arco triunfal é semicircular. No interior destaca o retablo maior neoclásico coas imaxes de Santiago Matamouros, san Isidro e a Inmaculada. No exterior destaca a espadana de dous vans.
Igrexa parroquial situada en Lugo. Reedificada en 1572 polo mestre Gregorio do Barro, ten unha nave con cuberta de madeira a dúas augas e capela maior cuadrangular cuberta a catro augas. O arco de triunfo é de medio punto. No interior destaca o retablo maior barroco (s XVIII), e na fachada a espadana dun van.
Igrexa situada en Coristanco. De construción barroca, data de 1736 segundo consta nunha inscrición da fachada. En 1765 engadíuselle a sancristía. O interior ten unha soa nave con cuberta de madeira. A fachada articúlase en dous corpos e, a ambos os dous lados da porta de acceso sitúanse, no corpo inferior, as imaxes de san Francisco e santo Antón, e no superior, as de santa Clara e santa Bárbara. Sobre a porta localízase a imaxe de santa Baia. O conxunto remata cun frontón partido, coroado por unha cruz. No lateral esquerdo da fachada está a torre campanario, de planta cadrada e cuberta por unha bóveda.
