Temas

Filósofo e sociólogo húngaro. Foi expulsado por Hitler (1933) e, en Londres, intentou fundamentar filosoficamente as teorías sociolóxicas coa obra Ideology and Utopia (1936). Rexeitou as ditaduras totalitarias e interpretou a crise política do seu tempo como o paso dun tipo social de pensamento a outro dominado pola planificación, que reflectiu en Diagnosis of Our Time (1944) e Freedom, Power and Democratic Planning (1950).

Filósofo alemán. Coñecido como Nicolao de Cusa, foi clérigo desde 1416. Estudiou gramática, filosofía, dereito canónico e matemáticas e doutorouse en Padua. En Colonia, estudiou teoloxía e coñeceu o cardeal Orsini, co que colaborou en diferentes bibliotecas; entrou tamén en relación cos humanistas italianos. No Concilio de Basilea (1431) propuxo a plena primacía pontificia. En De concordantia catholica (1432-1433) presentou unha concepción medieval dos poderes (imperio e papado), pero defendeu a súa mutua independencia. A súa obra capital é De docta ignorantia (1440). Nesta e noutras posteriores, como De coniecturis (1442) e Apologia doctae ignorantiae (1462-1463), sostivo que, máis ca a razón dedutiva é a intuición da intelixencia o que permite coñecer a Deus, o universo e o home. Nomeado cardeal en 1448 por Nicolao V, foi bispo de Bressanone e vicario do Papa Pío II en Roma, onde viviu pobremente e formulou unha reforma do clericato romano...

Filósofo italiano. Amosou un interese especial pola filosofía grega antiga, o período moderno (Descartes, Hobbes, Condillac) e polo marxismo, do que destacou os aspectos máis dinámicos. Escribiu, entre outras obras, Saggi per la storia della morale utilitaria (1903-1904), Il pensiero antico (1928), L’infinito nel pensiero dell’antichità clásica (1956), Il pensiero politico nel Risorgimento ialiano (1959) e Da Ardigò a Gramsci (1962).

Filósofo estoico grego. Como escravo asistiu ás clases de Mucinio Rufo e expulsado de Roma polo Emperador Domiciano no ano 90, asentouse en Epiro. Transformou o estoicismo nunha doutrina moral que lle dita ao home regras prácticas de conduta, sen pretender a súa fundamentación teórica. A súa teoría dividiuse en física, lóxica e ética, aínda que a ética foi a área máis desenvolvida. Preconizou a liberdade interior e afirmou que o único xeito de consecución da felicidade era a través da confianza absoluta na providencia de orixe divina. O seu ideal era vivir conforme á natureza, polo que afirmou que aquel que fose impasible sería feliz, todopoderoso e perfecto. A súas teorías recolleunas o seu discípulo e historiador, Lucio Flavio Arriano, nos Discursos de Epicteto e no Encheiridion.

Filósofo e teólogo alemán. Representante do Lulismo renacentista alemán, interpreta a Ars de Llull coma instrumento idóneo para chegar ao saber universal.

Filósofo chinés. Irmán de Cheng Hao. A súa actitude crítica o enfrontou co grupo de Sichuan, dirixidos por Su Chi. Dende 1097 foron prohibidos os seus ensaios e ignorado. En contraste co seu irmán, inaugurou unha tendencia racionalista dentro do neoconfucionismo, que culminou con Chu Hsi.

Filósofo austríaco. A súa filosofía representou unha crítica das ciencias, rexeitou toda metafísica e aspirou a superar todo dualismo, especialmente entre a realidade física e a psíquica. Da súa obra destacan Der philosophische Kritizismus und seine Bedeutung für die positive Wissenschaft (O criticismo filosófico e a súa significación para a ciencia positiva, 1876-1887) e Beiträge zur Logik (Contribucións á lóxica, 1892).

Filósofo italiano. Evolucionou desde o idealismo de Gentile ata un espiritualismo cristián. Fundou o Giornale di metafisica (1946) e fixo estudos sobre Platón, a historia da filosofía e a filosofía italiana e contemporánea, e publicou L’interiorità oggetiva (1951), Atto ed essere (1956) e Dall’attalismo allo spiritualismo critico (1931-1938) (1961).

Filósofo materialista alemán. Estudiou teoloxía en Heidelberg e filosofía en Berlín xunto a G. W. F. Hegel (1824-1826). Membro destacado da esquerda hegeliana, argumentou contra a inmortalidade persoal e a transcendencia de Deus. Propuxo un humanismo naturalista no que a filosofía era ciencia da realidade na súa verdade e totalidade; e no que as ciencias especializadas eran aspectos abstractos do ser humano completo e, polo tanto, o home era o centro do mundo. Anos despois, o seu pensamento evolucionou cara ao materialismo fisiolóxico, aínda que sen desfacerse dalgunha das influencias do idealismo hegeliano, e utilizou a antropoloxía contra a relixión; o home crea a Deus á súa imaxe e semellanza e non ao revés. Mediante esta crítica da relixión, que conduce ao ateísmo, explicou a produción do mundo divino desde a realidade material e inverteu a tese hegeliana. Entre as súas obras destacan Gedanken über Tod und Unsterblichkeit (Pensamentos sobre morte e inmortalidade, 1830) ou Grundsätze...